Bilgi ve belge yönetiminin geleceği; yapay zekâ, dijital dönüşüm, sürdürülebilirlik ve güvenilir bilgi ekseninde ele alındı. Sempozyum sonunda yayımlanan sonuç bildirgesinde, bilgi kurumlarının dönüşümüne yönelik dokuz temel öncelik ve ortak iş birliği çağrısı kamuoyuyla paylaşıldı.
İstanbul 29 Mayıs Üniversitesinin ev sahipliğinde düzenlenen V. Uluslararası Gelenekten Geleceğe Bilgi ve Belge Yönetimi Sempozyumu, bilgi ve belge yönetimi alanının güncel gelişmelerini, sorunlarını ve geleceğe yönelik önceliklerini değerlendirmek üzere farklı ülkelerden akademisyenleri, araştırmacıları ve uygulayıcıları bir araya getirdi.
Türkiye'nin yanı sıra Azerbaycan, Bulgaristan, Ukrayna, Romanya, İspanya ve Sırbistan'dan katılımcıların yer aldığı sempozyumda, toplam 58 bildiri sunuldu. 102 farklı yazarın bilimsel katkı sağladığı etkinlik; bir açılış, 12 bilimsel oturum ve bir kapanış oturumu olmak üzere toplam 14 oturumda gerçekleştirildi.
Sempozyum boyunca gerçekleştirilen bilimsel sunumlar, tartışmalar ve kurumsal deneyim paylaşımları aracılığıyla bilgi ve belge yönetimi disiplininin mevcut durumu ve gelecekteki gelişim alanları çok yönlü olarak değerlendirildi.
Bilgi ve belge yönetiminin geleceğinde dokuz temel öncelik
Sempozyum kapsamında yapılan değerlendirmeler sonucunda hazırlanan sonuç bildirgesinde, alanın geleceğine yön verecek dokuz temel başlık öne çıktı.
Bildirgenin ilk gündem maddesini yapay zekâ ve dijital dönüşüm oluşturdu.
Yapay zekâ, büyük dil modelleri, algoritmik okuryazarlık ve robot teknolojilerinin kütüphane, arşiv ve bilgi merkezlerinde etkin, güvenilir ve etik ilkeler çerçevesinde kullanılması gerektiği vurgulandı. Yapay zekâ destekli kataloglama, üstveri üretimi, bilgi erişim ve dijital arşiv yönetimi uygulamalarının geliştirilmesinin önemine dikkat çekildi.
İkinci olarak güvenilir bilginin ve dijital mirasın korunması öncelikli sorumluluklar arasında değerlendirildi.
Bilginin özgünlüğünün, bütünlüğünün ve uzun süreli erişilebilirliğinin güvence altına alınması; bilgi bozukluğuyla mücadele, fikrî mülkiyet hakları ve bilgi güvenliği konularında kurumsal politikaların güçlendirilmesi gerektiği ifade edildi.
Bildirgede ayrıca sürdürülebilirlik, bilgi kurumlarının temel yönetim ilkelerinden biri olarak ele alındı.
Yeşil kütüphane ve yeşil arşiv uygulamalarının yaygınlaştırılması, enerji ve kaynak verimliliğinin artırılması ve çevre dostu hizmet modellerinin geliştirilmesi önerildi.
Kapsayıcı ve erişilebilir bilgi hizmetleri de bildirgenin önemli başlıkları arasında yer aldı.
Çocukların, yaşlıların, engelli bireylerin ve dezavantajlı grupların bilgi hizmetlerinden eşit biçimde yararlanabilmesi gerektiği belirtilirken, kütüphanelerin toplumsal katılımı, kültürel etkileşimi ve yaşam boyu öğrenmeyi destekleyen kamusal yaşam alanları olarak güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
Sonuç bildirgesinde öne çıkan diğer öncelikler ise akademik bilgi ile kurumsal uygulamalar arasında sürdürülebilir iş birliklerinin kurulması, uluslararası bilimsel iş birliğinin güçlendirilmesi ve bilgi profesyonellerinin yeni teknolojik ve mesleki yetkinliklerle desteklenmesi oldu.
Bunun yanı sıra kütüphane, arşiv ve kültürel miras kurumlarının afetlere karşı hazırlıklı olması, fiziksel ve dijital koleksiyonların korunması ve kurumsal devamlılık politikalarının geliştirilmesi gerektiğine dikkat çekildi.
Sempozyumda elde edilen bilimsel birikimin ortak projeler, yayınlar, mesleki eğitimler ve kurumsal uygulamalar aracılığıyla kalıcı çıktılara dönüştürülmesi de temel hedefler arasında gösterildi.
Bilimsel iş birliğinden ortak geleceğe çağrı
Sempozyumun sonuç bildirgesinde, bilgi ve belge yönetimi disiplininin önemli bir dönüşüm sürecinden geçtiği belirtilerek bu sürecin yalnızca teknolojik gelişmeler üzerinden değerlendirilmemesi gerektiği ifade edildi. Geleneksel bilgi birikiminin korunması, yeni teknolojilerin sorumlu biçimde kullanılması, sürdürülebilir kurumsal yapıların oluşturulması, toplumsal kapsayıcılığın güçlendirilmesi ve uluslararası bilimsel iş birliklerinin geliştirilmesi dönüşümün temel unsurları olarak tanımlandı.
Bu doğrultuda üniversiteler, kamu kurumları, yerel yönetimler, kütüphaneler, arşivler, meslek kuruluşları ve uluslararası paydaşlara; bilgi ve belge yönetimi alanının geleceğini birlikte şekillendirme, ortak araştırma ve uygulamalar geliştirme, dijital mirası koruma ve güvenilir bilgiye erişimi güçlendirme çağrısında bulunuldu.
V. Uluslararası Gelenekten Geleceğe Bilgi ve Belge Yönetimi Sempozyumu, gelenekten alınan bilgi birikiminin geleceğin teknolojileriyle buluşturulması ve insanı, toplumu, kültürel mirası ve sürdürülebilirliği merkeze alan güvenilir, erişilebilir ve kapsayıcı bir bilgi ekosisteminin oluşturulması yönündeki ortak sorumluluğa dikkat çekerek sona erdi.
Sempozyumun sonuç bildirgesine göre, bilgi ve belge yönetiminin geleceği yalnızca teknolojik gelişmelerle değil; bilimsel iş birliği, etik sorumluluk, toplumsal fayda ve sürdürülebilirlik temelinde şekillenecek.
“Gelenekten aldığımız bilgi birikimini geleceğin teknolojileriyle buluşturarak güvenilir, erişilebilir, kapsayıcı ve sürdürülebilir bir bilgi ekosistemi oluşturmak ortak sorumluluğumuzdur.
Uluslararası Gelenekten Geleceğe Bilgi ve Belge Yönetimi Sempozyumu
İstanbul, 2026









